Marek Ewangelista, cs. Apostoł i jewangielist Mark – wedle tradycji Kościoła autor Ewangelii Marka uważanej za najstarszą i jednocześnie najkrótszą spośród ewangelii, kuzyn św. Barnaby, towarzysz św. Pawła, a później św. Piotra, apostoł z grona siedemdziesięciu dwóch. Zgodnie z relacją Papiasza wiernie spisał głoszone przez Piotra nauki. Według tradycji św. Marek został umęczony ok. 68 roku. Uznawany przez Kościół koptyjski za pierwszego patriarchę Aleksandrii i świętego; święty Kościoła katolickiego, anglikańskiego, ewangelickiego, prawosławnego i ormiańskiego^[1].

Tradycja

Księgi Nowego Testamentu nazywają go Markiem, Janem, a także Janem Markiem. Tradycyjnie wszystkie te osoby są utożsamiane ze św. Markiem, który wraz ze św. Barnabą towarzyszył św. Pawłowi w jego pierwszej podróży misyjnej, z której jednak zawrócił w Perge. Wyruszył później z Barnabą na Cypr. Wiemy o jego pobycie w Rzymie wraz ze św. Piotrem i św. Pawłem, kiedy to prawdopodobnie między rokiem 60 a 70 spisał swoją Ewangelię. Niewykluczone, że był synem Marii, przyjaciółki św. Piotra, do której tenże udał się po wyjściu z więzienia.
Tradycja kościelna sięgająca wczesnych wieków chrześcijaństwa identyfikuje młodzieńca wspomnianego w Ewangelii Marka 14,51-52, który był obecny przy aresztowaniu Jezusa, właśnie z Markiem, autorem Ewangelii^[2][3].

Kult

W ikonografii św. Marek ukazywany jest w stroju arcybiskupa, w paliuszu albo jako biskup wschodniego rytu^[4].
Święty trzyma w dłoni zamkniętą lub otwartą księgę. Symbolizuje go m.in. lew ze skrzydłami, drzewo figowe, zwój^[4].
Jest patronem pisarzy, notariuszy i murarzy, patronem Wenecji, gdzie jest szczególnie czczony.
Wspomnienie w Kościele katolickim, ewangelickim i anglikańskim obchodzone jest 25 kwietnia^[1] (w KK ma rangę święta liturgicznego)^[4].
Kościoły wschodnie z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego wspominają św. Marka^[1]:

• Cerkiew prawosławna
  • 25 kwietnia/8 maja^[5], tj. 8 maja według kalendarza gregoriańskiego,
  • 29 września/10 października,
  • 30 października/12 listopada,
  • 4/17 stycznia (Sobór siedemdziesięciu apostołów).
• Kościół ormiański
  • 25 kwietnia/8 maja
  • 9/22 kwietnia
  • 5 wtorek po Podwyższeniu Krzyża Pańskiego (uroczystość liturgiczna)
  • 5 sobota po Podwyższeniu Krzyża Pańskiego
• Kościół koptyjski z uwagi na własny kalendarz podzielony na 13 miesięcy odpowiada dniom według kalendarza gregoriańskiego: 25 kwietnia i 27 października.

Zobacz też

Portal: Święci

• święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
• modlitwa za pośrednictwem świętego
• Ewangelia Marka
• Święty Marek – inne osoby święte o imieniu Marek

Uwagi

1. 
   

1. Liturgia katolicka.

Przypisy

1. 
   

Markus – Ökumenisches Heiligenlexikon (niem.).

Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 3: M-P. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 2000. ISBN 83-7097-671-9.

Komentarz w Biblia Tysiąclecia, wydanie III. Poznań – Warszawa: Pallottinum, 1980, s. 1175.

Święty Marek, Ewangelista.

5. Podwójne datowanie.

Bibliografia

• Święty Marek, Ewangelista na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 29.04.2010]
• ap. i ew. Marek na cerkiew.pl (opr. Jarosław Charkiewicz)